Beeld: industrieel monument
Kunstenaar: Joep van Lieshout
Locatie: Cruquiusweg, Zeeburg in Amsterdam

______________________________________________________________________________
Beelden in openbare ruimte en hun beschouwers vertellen iets over de identiteit van de stad. Wie zijn we, wat maakt ons anders, wie waren we en wat zegt dat over ons, nu in deze tijd. In het foto- en interviewboek leggen 81 prominente Amsterdammers uit het culturele circuit uit wat zij vinden van hun favoriete beeld in de openbare ruimte.

• wie? who? • met wie? • wat? • film • blad • boek • internet • insteek • contact

Ik kende dit werk van Joep van Lieshout niet, tot ik werd opgebeld door een vriendin van een jonge Poolse kunstenaar die het huisje dat deel uitmaakt van het monument had gekraakt. Zij vroeg of ik niet eens aan Joep van Lieshout kon vragen waar de waterleiding zat. Deze Poolse kunstenaar maakt natuurlijk een statement over het gebrek aan (comfortabele) woningen in Amsterdam, maar zijn actie completeert in zekere zin ook het kunstwerk. Het werk van Joep van Lieshout heeft namelijk nooit een echt utilitaire bedoeling gehad, en nu heeft het toch een functioneel gebruik gekregen.

 

‘Deze Poolse kunstenaar maakt natuurlijk een statement over het gebrek aan (comfortabele) woningen in Amsterdam’

 

Ook de aard van het werk zelf spreekt mij aan, omdat het een minimale interventie is. Het cliche is dat beelden in de openbare ruimte vaak zorgen voor visuele vervuiling; dit beeld is bijna afwezig, en tegelijkertijd meer aanwezig dan een gewone sculptuur. Een monument wordt doorgaans opgericht als een eerbetoon of een memento mori, of het commemoreert een bepaalde gebeurtenis die een impact heeft gehad op de omgeving of de ontwikkeling van die omgeving. Dit monument conserveert enkel een historische plek, een plek waar niets in het bijzonder is gebeurd. Het houdt iets vast in plaats van dat het iets toevoegt, het is een Zeitgeist op sterk water. Het monument maakt de plek tot een site, een attractie, waardoor je er meer aandacht voor zult hebben. Het is een vorm van industriele archeologie. Tegelijkertijd blijft de vraag: wat moet je ermee? Het historisch belang van die plek is nu ook weer niet zo groot.

 

De meeste permanente kunstwerken in Amsterdam ervaar ik als storend. Ze voegen niets toe, zijn zelfs overbodig en tonen niet de noodzaak van hun aanwezigheid. Vaak neemt een kunstenaar een element uit zijn eigen werk en past dat in in de openbare ruimte, waardoor het wordt losgekoppeld van zijn context. Kunst in de openbare ruimte heeft zoals ik het zie een indirecte didactische functie. Beelden in de openbare ruimte worden door iedereen gezien en mensen kunnen zomaar denken dat wat ze zien een weergave is van de stand van zaken in de actuele kunst. De stad is geen museum of beeldenpark en bij plaatsing van een werk dient enige rekening te worden gehouden met het feit dat het zich bevindt in de dagelijkse omgeving van iedereen. Het werk van Joep van Lieshout vind ik goed omdat het heel stil is. Het veroorzaakt geen visuele overlast, het heeft te maken met de plek waar het staat, het is tastbaar en blijvend. Ik zeg niet dat het een prototype is, dat het zo moet. Maar mijn waardering voor het werk is groot, en is nog vergroot door de actie van de Poolse kunstenaar.

 

 

Interview: Merel van Tilburg
Fotografie: Paulien de Gaaij

• 
• ________________________________________________________________________

e-mail Terug naar home