Beeld: Verzetsgroep
Kunstenaar: Jan Havermans
Locatie: Apollolaan in Amsterdam

______________________________________________________________________________
Beelden in openbare ruimte en hun beschouwers vertellen iets over de identiteit van de stad. Wie zijn we, wat maakt ons anders, wie waren we en wat zegt dat over ons, nu in deze tijd. In het foto- en interviewboek leggen 81 prominente Amsterdammers uit het culturele circuit uit wat zij vinden van hun favoriete beeld in de openbare ruimte.

• wie? who? • met wie? • wat? • film • blad • boek • internet • insteek • contact

De Verzetsgroep staat voor mijn geboortehuis, dat in de oorlog al werd bewoond door mijn ouders. Zij waren thuis toen de gebeurtenis die dit beeld gedenkt plaatsvond, op de plek waar het beeld nu staat. Het verzet had de SD-officier Oehlschlagel neergeschoten en als represaillemaatregel werden negenentwintig mannen uit de Weteringschansgevangenis gehaald en op de Apollolaan gefusilleerd. Zo’n zestig mannen uit de omliggende huizen werden gedwongen daarbij toe te kijken. Mijn vader was joods, dus toen de Duitsers de straat binnenkwamen verschool hij zich in zijn onderduikplaats tussen het plafond en de eerste verdieping van ons huis, maar mijn moeder heeft alles door het raam gezien. Het moet een waanzinnige indruk op haar hebben gemaakt. Voor mijn ouders was dit een van de weinige oorlogservaringen waar ze over spraken, misschien omdat ze er zelf niet direct bij betrokken waren. Tot voor kort was ik tijdens de herdenking op 4 mei altijd bij dat beeld.

 

‘Mijn moeder heeft alles door het raam gezien. Het moet een waanzinnige indruk op haar hebben gemaakt.’

 

Het monument vind ik typerend voor de gebeurtenis die wordt herdacht. De drie figuren hebben een verschillende houding: verbetenheid, vastberadenheid en berusting. Het beeld is ingetogen en toch op een bepaalde manier indrukwekkender dan bijvoorbeeld het monument op de Dam. Het Nationaal Monument is massief, spreekt mij minder aan. Een monument moet bijna wel een ouderwets soort beeld zijn, omdat het een emotionele band moet oproepen met een gebeurtenis. Ik vind dat een monument tenminste moet uitnodigen tot het verhaal erachter, het staat daar voor een gebeurtenis. Het is goed om die verhalen door te geven. Een plaquette bij een monument plaatsen vind ik helemaal geen slecht idee; bij dit beeld staan de namen van de gevallenen niet eens vermeld.

 

Een monument staat voor mij los van kunst in de openbare ruimte. Kunstwerken in de stad vind ik ook belangrijk, maar die moeten juist uitnodigen tot fantasie. Een kunstwerk spoort aan om verder te denken dan het dagelijks leven, het kan veel geven en veel gaan betekenen voor iemand. Ik zou het goed vinden als er meer kunstvoorwerpen in de stad zouden zijn waarop kinderen kunnen spelen. Dat is voor kinderen leuker dan naar een museum gaan, en zo maken ze toch al op jonge leeftijd kennis met kunst. Kunstwerken en monumenten in de stad zijn beide belangrijk, maar op een andere manier. Kunst biedt inspiratie, een monument is een uitnodiging tot nadenken over een verhaal uit het verleden.

 

Interview: Merel van Tilburg
Fotografie: Paulien de Gaaij

• 
• ________________________________________________________________________

e-mail Terug naar home