‘Vakmanschap en buiten de box denken’

Sommige kunstwerken zeggen meer over de verzamelaar dan we zo op het eerste gezicht denken. In Het Financieele Dagblad vertellen zij over hun ‘collector’s item‘, en dus over hun leven en werk.

Interview: Koos de Wilt

 

________________________________________________

Veel moderne kunst vind ik fake, de nieuwe kleren van de keizer. Ik heb dat ook veel in organisaties gezien. Iedereen ziet eigenlijk wel dat er slecht management is, maar men doet net alsof men het niet ziet. Of mensen zijn bang dat ze niet zien wat anderen wel zien. Ik zeg zeker niet dat ík het allemaal weet. Ik ben in de loop der tijd veel minder deterministisch gaan denken.

 

‘De kunst is een balans te vinden tussen perfectie en ingrijpende vernieuwing’ 


 

Toen ik bij McKinsey kwam gaven we - overdreven gesteld - ja en nee antwoorden met 1200 redenen waarom het ja of nee was. Het gaat tegenwoordig veel meer om de juiste vragen stellen. Een organisatie moet minder top-down bestuurd worden en meer van binnenuit. En dat betekent sturen op waarden. De wereld is dynamischer, interactiever en complexer geworden en daardoor zijn de uitkomsten veel onzekerder. Bovenal wordt het succes van een strategie voor tachtig procent bepaald door de kwaliteit van de uitvoering. 


 

Je kunt vier keer zoveel uit een medewerker halen als die in een gedreven, inspirerende organisatie werkt. Kunst in de werkomgeving kan daarbij een rol spelen. Aan het loket worden tegenwoordig creatieve keuzes gemaakt. Dan moet je zorgen voor een creatieve omgeving waar dat ook kan. Minder gedacht vanuit het perspectief van ingenieurs en juristen, maar meer vanuit emotioneel perspectief. 
Bij een goed kunstwerk – en management - gaat het voor mij om twee dingen: vakmanschap en buiten de box denken. Een true professional streeft perfectie na in al zijn handelen niet alleen in de technische kwaliteit van zijn werk, maar ook in de omgang met mensen: bijvoorbeeld door respect te tonen, op tijd te komen, en afspraken na te komen. 


 

De kunst is een balans te vinden tussen perfectie en ingrijpende vernieuwing. Vroeger sprongen hoogspringers met het hoofd en het lichaam naar beneden gericht over een lat en landden vervolgens in het zand. Op een gegeven moment zijn er van die blauwe schuimrubber kussens gekomen. Deze kleine verandering heeft de hoogspringers meer dan tien jaren liggen aanstaren totdat David Fosbury met de Fosburyflop kwam: het hoofd vooruit en op de nek landen. Sindsdien doet niemand het meer anders.

 

Mijn overtuiging is dat er in iedere organisatie altijd iets is veranderd in de externe of interne omstandigheden, waarvan men de consequenties nog niet goed heeft doorgedacht. Het gaat er dus om creativiteit in te zetten in een wereld die je goed lijkt te kennen. Dat met groot vakmanschap anders kijken naar de wereld doet een kunstenaar als Jeroen Meijs, van wie ik een paar bijzondere kunstwerken heb. In mijn tuin ligt bijvoorbeeld een enorme tros druiven van staal en glas van zo’n drie meter lang. De druiven worden gevormd door grote Belgische mandflessen rondom een metalen constructie.

 

‘Niet de orde, maat en gewoonte, maar je laten vervoeren door het onbekende en je verwonderen’

 

Ook Tjalf Sparnaay stoeit met de kunst door een combinatie van mega realisme en magisch realisme bijvoorbeeld in de vorm van een vaatwasser van anderhalf bij ruim twee meter. Bij Meijs en Sparnaay gaat het erom los te komen van de volwassen manier van kijken, maar weer te kijken als een kind. We zien wat we weten. Niet de orde, maat en gewoonte, maar je laten vervoeren door het onbekende en je verwonderen. Het zoeken naar het schijnbaar onbekende binnen het herkenbare.