Rein Kronenberg, advocaat
Sommige kunstwerken zeggen meer over de verzamelaar dan we zo op het eerste gezicht denken. In Het Financieele Dagblad vertellen zij over hun ‘collector’s item‘, en dus over hun leven en werk.
Koos de Wilt voor Het Financieele Dagblad
Het mooiste van kunstenaars vind ik hun compromisloosheid en hun worsteling om hun werk zo persoonlijk, integer en perfect mogelijk te realiseren. Ik vind werk op papier erg mooi omdat ik het zo’n directe manier van werken vind. Ik heb wat tekeningen van Jan Andriesse. Heel puur, heel precies, bijna mathematisch. Hij belde mij een keer op om te vragen hoe breed een bepaald vlakje op een eigen kunstwerk was. Ik meette het even voor hem na en toen zei hij: ‘Oh, ik dacht dat het 17,2 cm was’. Toen mat ik het na en bleek hij gelijk te hebben: ik zat er twee millimeter naast. Dat fascineert mij. Achter die met een wiskundige precisie werkende kritische kunstenaar gaat ook een gevoelsmens schuil, die worstelt met zijn kunstenaarschap, zijn scheppingen en twijfels. Ik koester een eenvoudige maar erg beeldende pentekening van vogels vliegend in v-vlucht, die hij mij ooit als briefkaart stuurde met op de achterkant een heel aardig bedankje, mijn adres en een gestempelde postzegel. Zo open en bloot met de post mee en in mijn brievenbus geploft.
‘Wij werden op de fiets naar het Concertgebouw gejaagd om de lunch repetitie van het Concertgebouworkest op de woensdagmiddag bij te wonen. En daarna weer aan het werk.’
Mijn verzameling begon in 1993 met een tekening van zijn vrouw Marlene Dumas. Al snel kwam daar ook werk bij van Erik Andriesse, een gedreven kunstenaar met een verbazingwekkend hoog tempo van werken, en een grote productiviteit, vitaliteit én kwaliteit. Zo’n unieke combinatie van eigenschappen wordt niet altijd op zijn juiste merites geschat en met een zekere argwaan bekeken. Toen zijn broer Paul, de galeriehouder, hem een keer vroeg waarom hij altijd zo als een bezetene werkte, zei hij: ‘Omdat ik minder tijd heb dan jij.’ Hij stierf plotseling op zijn 36e. Als advocaat werk je vaak onder tijdsdruk. Het is een uitdaging om in weinig tijd de zaken toch voor elkaar te krijgen, de hoogste kwaliteit te leveren en effectief te zijn. Daarin zit hem de lol. Maar tijdsdruk kan je creativiteit ook erg beperken. Voor een kunstenaar speelt tijdsdruk op een andere manier een rol. Een kunstwerk is nooit te laat klaar. Tijd volgt het resultaat en niet omgekeerd; tijd dient niet als dwingeland.
Ik ben na mijn rechtenstudie begonnen bij een advocatenkantoor waar ik veel werkte met Jan Maarten Boll. Hij bracht mij in contact met galeries en hedendaagse kunst. Wij werden door hem op de fiets naar het Concertgebouw gejaagd om de lunch repetitie van het Concertgebouworkest op de woensdagmiddag bij te wonen. En daarna weer aan het werk. Wat minder eendimensionaal misschien. Niet iedereen hoefde in een glimmende toren te zitten met z’n allen het grote geld na te jagen en nachten door te werken. Wie weet over tien jaar nog van een advocaat die een transactie op een slimme manier heeft gedaan? Met een mooi kunstwerk is dat anders. Met Paul Andriesse ben ik een keer naar zijn opslag gereden waar werk van zijn broer lag. Eén grote stapel met tekeningen. De vitaliteit spatte ervan af. Vier jaar geleden heb ik mijn laatste werk gekocht. Toen was het geld op en er was (en is) geen ruimte meer iets op te hangen. Onlangs ben ik toch weer voor de bijl gegaan. Ik zag dit werk van Erik Andriesse en was meteen verkocht, al heeft het me wel een paar slapeloze nachten bezorgd. Maar zo mooi!
Erik Andriesse, Papaver, 1991, olieverf op doek
_______________________________________________
Andere geïnterviewden gepubliceerd in Het Financieele Dagblad.