Koos de Wilt Concept » WIM PIJBES, hoofddirecteur Rijksmuseum Amsterdam

WIM PIJBES, hoofddirecteur Rijksmuseum Amsterdam

‘KEEP IT SIMPLE!’

Sommige kunstwerken zeggen meer over de verzamelaar dan we zo op het eerste gezicht denken. In Het Financieele Dagblad vertellen zij over hun ‘collector’s item‘, en dus over hun leven en werk.
- • wie? who? • met wie? • wat? • film • blad • boek • internet • insteek • contact
‘Sandberg kreeg ooit een sollicitant voor een conservatorfunctie. Toen de sollicitant zei dat hij kunsthistoricus was, antwoordde de museumdirecteur: ‘Dat hoeft geen bezwaar te zijn.’ Ik wil ook verder denken dan een kunsthistoricus. Daar werd ik in 2008 ook voor gevraagd. De relatie met het bestaande publiek moest opgebouwd worden en ik moest nieuw publiek aanboren. Om dat te bereiken gaat het om kiezen, fouten durven maken, risico’s aanvaarden. No guts no glory. Veelzeggend is dat het hoogste gebouw van Nederland van een verzekeringsmaatschappij is. Alles wordt hier afgedekt. Nergens anders dan in Nederland zijn er zo veel verzekeringen per hoofd van de bevolking. Natuurlijk, een VOC-schip was in de zeventiende eeuw ook niet het eigendom van één eigenaar, maar van allemaal kleine aandeelhouders. Maar in onze tijd is het doorgeschoten. We moeten weer risico durven nemen. Buiten de kaders durven denken. Keep it simple. Waarom maken we niet het beste museum van de wereld? Wie is daar tegen?’

‘Voor ik bij de Kunsthal in Rotterdam ging werken, had ik een eigen bedrijf, een eenmanszaak waarin ik in opdracht tentoonstellingen organiseerde. Van zeventiende-eeuwse kunst in Japan tot design in Milaan. Allemaal vanuit huis met een telefoon, een computer en een fax. Toen ik in 1996 voor de Kunsthal een tentoonstelling over popfotografie had gemaakt, kon ik daar komen werken. Het ging goed als ondernemer, maar ik had gemerkt dat de enige manier om te groeien was iemand aan te nemen die hetzelfde zou doen als ikzelf. Was dat wat ik wilde? Ik was 35, kreeg een gezin en kinderen en de Kunsthal leek me een goede stap. Toenmalig directeur Wim van Krimpen van de Kunsthal wilde dat mensen verfrist het gebouw verlieten. Met het Haags Gemeentemuseum deed hij dat ook. Dat is een museum geworden met de dynamiek van de Kunsthal, verrijkt met het mooiste gebouw van de wereld en een weergaloze collectie. Als ik dat hier eens voor elkaar zou krijgen…’

‘In kunst zoek ik het universele. Het moet gaan over dingen die ons allen bezighouden, of je nu hier woont of in de Baliem vallei in West Papoea. Ik weet nog dat Henk van Os mij ooit eens tijdens een college deed inzien dat er naast de westerse kunst nog zo ongelofelijk veel te ontdekken is. Wij zijn vaak zo gefocust op onszelf. Bij etnografica gaat het altijd om uitgesproken vormen, krachtige beelden, simpel ook. Dat directe, maar ook het onbekende van die beelden spreken mij aan. Je hoeft niet alles te weten en het toch mooi vinden. Toch zie je steeds universele in die werken. Zoals bij dit rokje bijvoorbeeld. Als je het ziet, weet je niet wat het is, toch grijpt het je. Het is schitterend vlechtwerk en gemaakt in schitterende aardenkleuren. Feitelijk is het een vrouwenrok voor getrouwde vrouwen in de Baliem vallei. Net als bij ons kun je daar aan kleding zien wie iemand is, wat de status is. Een vertrouwde beeldentaal dus, zoals bij ons. Ik kocht het op de Exota, een beurs over etnografica die ik in de Kunsthal organiseerde. Het rokje staat op een geluidsbox thuis en ik kijk er elke dag even naar.’