‘Ik hou niet van verzamelen, ik hou van kunst’

Sommige kunstwerken zeggen meer over de verzamelaar dan we zo op het eerste gezicht denken. In Het Financieele Dagblad vertellen zij over hun ‘collector’s item‘, en dus over hun leven en werk.

                 

Koos de Wilt voor Het Financieele Dagblad

Ik voel me geen verzamelaar, eerder iemand die in de nabijheid van kunst wil verkeren, over kunst en kunstwereld wil nadenenken. Het internationale en commerciële maakt de totale ervaring heel complex. Het is ook een wereld die van mythes houdt: Ik heb ooit een werk van Miroslav Tichy gekocht, een Tsjech die de pech had zijn carrière in de jaren veertig te beginnen, de tijd dat alleen het sociaal realisme toegestaan was in zijn land. Hij wilde op een lossere manier schilderen, maar dat mocht niet. Hij rebelleerde en werd een persona non grata van het systeem. Hij leeft de mythe van de kunstenaar, als een zwerver en alleen maar voor de kunst. Uiteindelijk is hij in de jaren zestig naar zijn dorp gegaan dat hij niet mocht verlaten. Hij maakte zelf camera’s met blikjes en bierviltjes en is daarmee gaan fotograferen, obsessieve vage foto’s van vooral vrouwen. In 2004 is ontdekt door de gezaghebbende Zwitserse curator Harald Szeemann en snel groeide hij uit tot een internationale ster. Ik herken zijn Oost-Europese nostalgie uit mijn jeugd.

‘Ik ben eigenlijk altijd geïnteresseerd geweest in wat kunst doet: vragen stellen over wat dingen betekenen’

Ik ben in 1989 voor mijn studie Arabisch naar Nederland gekomen. In Polen was het in die tijd chaotisch. Kort na mijn studie ben ik als commodity trader gaan werken, fysiek handelend in graan met landen van de voormalige Sovjet Unie zoals Rusland, Kazachstan, Georgië, Armenië, Azerbeidjaan. Tegenwoordig spreken de mensen er Engels, hebben computers en volgen het nieuws, maar toen, net na het uiteenvallen van de unie, onderhandelde ik er soms met woeste mannen met grote gouden kettingen om hun nek. Ik kende de taal en mentaliteit en ik voelde me er thuis. Het was bepaald geen vrouwenwereld, maar het ging erom dat je gewoon jezelf was en zakelijke relaties kon opbouwen. Acht jaar geleden ben ik ernaast kunstgeschiedenis gaan studeren en dat vond ik zo interessant dat ik mijn dienstverband heb opgegeven en mijn eigen bedrijf ben begonnen als adviseur. Zo kon ik meer met kunst bezig zijn; meer beurzen afreizen en musea en galeries bekijken. Langzamerhand ben ik ook kunst gaan kopen. Tegenwoordig geef ik ook les aan de universiteit en schrijf voor een kunsttijdschrift.

De kunstmarkt is een plek waar je ook veel gokkers, gelukzoekers en beleggers tegenkomt. Iedereen kan de pretentie hebben het te weten, juist omdat het zo vrij is. Maar het blijft een raadsel welke kunst uiteindelijk zal overleven.

Ik ben eigenlijk altijd geïnteresseerd geweest in wat kunst doet: vragen stellen over wat dingen betekenen. Door kunst leer je goed kijken en verder te denken dan de bestaande concepten en verwachtingspatronen. De visuele verschijning, dat je door een werk getroffen kan zijn, is ook belangrijk, maar het meest interessant is dat je ervaart dat iets een product is van een bepaalde cultuur en bepaalde tijd. Met hedendaagse kunst heb je de afstand niet. Er gelden tegenwoordig ook geen criteria. Daarom is de kunstmarkt ook zo spannend. Het is niet alleen een plek waar je mensen tegenkomt die veel van kunst weten, maar ook veel gokkers, gelukzoekers en beleggers. Iedereen kan de pretentie hebben het te weten, juist omdat het zo vrij is. Maar het blijft een raadsel welke kunst uiteindelijk zal overleven. Toen ik kunstgeschiedenis ging studeren, dacht ik dat kunst vooral te maken had met iets heiligs, iets persoonlijks. In het begin had ik dan ook moeite het te verbinden met geld. Maar uiteindelijk vind ik die dubbele insteek veel spannender. Enerzijds is er het quasi autonome object en anderzijds is het een commodity met geldwaarde. Geld zegt heel veel over onze tijd. Het feit dat Damien Hirst in onze tijd zoveel succes heeft, is niet toevallig.

Object: Miroslav Tichy, Zwart-wit Foto “Untitled”, 1970-1980 Gekocht bij: Galerie Jiri Svestka, Praag Waarde: Euro 5.000

Interview: Koos de Wilt

• ___________________________________________________________

Andere geïnterviewden gepubliceerd in Het Financieele Dagblad.

terug naar home